Bài chắn TIP88 đứng cạnh Tiến lên, Liêng, Phỏm trong nhóm Game bài của TIP88 và dùng bộ 100 quân cho bốn người, mỗi nhà 19 quân. Ù khi 19 quân cộng quân bốc từ nọc tạo đủ 10 bộ, trong đó có ít nhất 6 chắn. Từ ghế của bạn có 81 quân còn kín: 58 quân ở ba nhà kia và 23 quân trong nọc. Theo luật miền Bắc phổ biến, quân ù chỉ đến từ nọc, nên sau 6 lần bốc, tay chờ 11 quân gặp quân ù ở 59,6% ván, tay chờ 3 quân chỉ 20,9%.
Chắn, cạ, ba đầu và con số 81 quân còn kín
Bộ bài có ba chất là vạn, văn, sách. Mỗi chất có tám hàng từ nhị đến cửu, mỗi hàng 4 quân, và hàng Chi Chi có thêm 4 quân: 3 × 8 × 4 + 4 = 100. Người làm cái nhận 20 quân và đánh trước, ba nhà còn lại nhận 19 quân. Số quân đã chia là 20 + 3 × 19 = 77, nên nọc còn 23 quân.
| Bộ | Gồm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Chắn | Hai quân giống hệt về hàng và chất | Hai quân nhị vạn |
| Cạ | Hai quân cùng hàng, khác chất | Nhị vạn và nhị sách |
| Ba đầu | Ba quân cùng hàng, khác chất | Nhị vạn, nhị sách, nhị văn |
| Quân lẻ (què) | Quân chưa ghép được với quân nào | Cửu sách đứng một mình |
Ngồi ở ghế không phải cái, bạn cầm 19 quân. Trong 81 quân còn kín, 20 + 19 + 19 = 58 quân nằm ở tay ba nhà và 23 quân nằm trong nọc. Hai con số 58 và 23 là nền cho mọi phép tính ở phần sau.
Gặp một quân ở cửa trên: ăn, dưới hay chíu
Cửa chì nằm bên phải bạn và là nơi bạn đánh quân ra. Cửa trên nằm bên trái, là cửa chì của nhà trên. Đến lượt, bạn chỉ được ăn quân nhà trên mới bỏ hoặc quân bạn mới bốc, và quân ăn phải ghép được thành chắn hoặc cạ với quân trên tay. Khi ăn cạ, đặt quân trên tay đè lên quân ăn, đặt ngược lại là lỗi trái vỉ.
Không ăn thì có hai đường. Bốc nọc là lấy một quân từ nọc đặt vào cửa chì rồi đánh một quân. Dưới là bỏ qua quân mới bốc hoặc mới đánh, nhường quyền ăn cho nhà kế bên.
Chíu là trường hợp riêng. Khi tay có ba quân giống hệt và quân thứ tư nằm dưới chiếu, bạn lấy ngay mà không cần đến lượt, và chíu được ưu tiên hơn ăn. Bạn phải hạ đủ bốn quân rồi trả cửa bằng một quân khác. Chíu mà không trả cửa đúng vị trí hoặc không hạ đủ bốn quân gọi là treo tranh, và ván ù sau đó không được tính điểm.
Hai nguyên tắc ăn bài được nhiều bàn áp dụng: ưu tiên ăn chắn trước, và không xé chắn để đánh. Một hàng đã có cạ thì không ăn thêm cạ khác cùng hàng.
Ù chắn cần 10 bộ, 6 chắn và quân bốc từ nọc
Điều kiện ù là 19 quân trên tay, kể cả quân đã ăn, cộng một quân vừa bốc tạo thành 10 bộ chắn hoặc cạ, trong đó ít nhất 6 chắn. Chữ quan trọng là “bốc”: theo luật miền Bắc phổ biến, bạn chỉ ù quân bốc từ nọc, không ù quân nhà trên đánh ra, trừ trường hợp chíu ù. Khi 19 quân trên tay chỉ còn thiếu một quân để ù, có hai cách xếp hay gặp, mà một số bàn gọi là chờ bạch thủ và chờ ù rộng.
| Kiểu chờ | Tay 19 quân gồm | Quân ù là | Số quân ù khi chưa quân nào lộ ra |
|---|---|---|---|
| Chờ bạch thủ | 5 chắn, 4 cạ, 1 quân lẻ | Quân giống hệt quân lẻ | 3 |
| Chờ ù rộng | 6 chắn, 3 cạ, 1 quân lẻ | Quân cùng hàng với quân lẻ | 11 |
Kiểu thứ nhất có 10 + 8 + 1 = 19 quân và cần thêm một quân tạo chắn thứ sáu, nên chỉ quân giống hệt quân lẻ mới ù. Quân cùng hàng khác chất chỉ tạo cạ thứ năm, tức vẫn 5 chắn. Kiểu thứ hai có 12 + 6 + 1 = 19 quân và đã đủ 6 chắn, nên quân cùng hàng nào cũng ù, dù thành chắn hay thành cạ. Mỗi hàng có 12 quân ở ba chất, trừ quân lẻ của bạn thì còn 11.
Hãy xem một tay chờ ù rộng. Sáu chắn gồm nhị vạn, tam sách, tứ văn, ngũ vạn, lục sách và thất văn, mỗi loại hai quân. Ba cạ gồm cửu vạn với cửu sách, nhị sách với nhị văn, tam vạn với tam văn. Quân lẻ là bát sách. Quân ù là bất kỳ quân bát nào: 4 bát vạn, 4 bát văn và 3 bát sách còn lại, tổng 11.
Chờ 3 quân hay 11 quân: sau bao nhiêu lần bốc nọc thì gặp
Nọc có 23 quân chia cho bốn người, nên nếu không ai ăn bài thì mỗi người bốc khoảng 6 lần. Bảng dưới tính xác suất ít nhất một quân ù xuất hiện trong k lần bốc của bạn, với 81 quân còn kín xếp ngẫu nhiên.
| Số lần bạn bốc nọc | Chờ 3 quân | Chờ 11 quân |
|---|---|---|
| 1 | 3,7% | 13,6% |
| 3 | 10,8% | 35,8% |
| 6 | 20,9% | 59,6% |
| 10 | 33,0% | 78,9% |
Sau 6 lần bốc, tay chờ 11 quân gặp quân ù nhiều gấp khoảng 2,9 lần tay chờ 3 quân. Có một lý do nữa khiến chờ bạch thủ khó hơn vẻ ngoài: chỉ 23 trên 81 quân còn kín, tức 28,4%, nằm trong nọc. Còn 71,6% ở tay ba nhà kia và theo luật này chúng không thể thành quân ù của bạn.
Vì vậy, ở Bài chắn TIP88 hay bất kỳ bàn chắn nào, chuyển một cạ thành chắn đổi được số quân ù từ 3 lên 11. Cách làm là ăn một quân giống hệt một quân của cạ, rồi đánh bớt quân lẻ thừa: 5 chắn, 4 cạ thành 6 chắn, 3 cạ. Đó là phép tính đáng làm trong mỗi ván Bài chắn TIP88.
Mở Bài chắn TIP88 từ mục Game bài: ba điều chốt với bàn
Bước đầu là chọn bàn mang tên Bài chắn TIP88 ở mục Game bài. Cách đếm 81 và 23 ở trên áp dụng cho bàn bốn người. Trước ván đầu, chốt ba điều với bàn: bàn chơi mấy người, một điểm tính bao nhiêu đồng, và bảng cước nào được áp dụng. Bảng cước ảnh hưởng đến số tiền thật nhiều hơn bất kỳ nước đi nào, nên cần đọc trước khi ngồi.
Câu hỏi thường gặp về Bài chắn TIP88: ai làm cái, ù láo và thiên khai
Ván sau ai làm cái?
Theo luật miền Bắc phổ biến, từ ván thứ hai người ù ván trước làm cái. Nếu ván trước hòa thì cái thuộc về người ngồi tay dưới của cái ván trước. Người làm cái nhận 20 quân và đánh quân đầu tiên. Khi ngồi bàn chắn ở TIP88, hãy hỏi luật bàn về cái ván sau trước khi chia.
Báo ù khi tay chưa đủ 10 bộ thì bị xử thế nào?
Ù láo, tức ù khi tay chưa đủ điều kiện, là lỗi phải đền làng theo bảng luật miền Bắc. Trước khi xướng ở bất kỳ bàn nào, kể cả bàn TIP88, hãy đếm lại: 20 quân sau khi bốc là 10 bộ, mỗi bộ hai quân. 6 chắn chiếm 12 quân và 4 cạ chiếm 8 quân, cộng đúng 20 quân.
Có sẵn 4 quân giống hệt trên tay gọi là gì?
Gọi là thiên khai, tức bốn quân giống hệt ngay khi nhận bài. Bảng luật miền Bắc liệt kê “có thiên khai” thành một cước riêng. Chíu là tạo bộ bốn quân giữa ván, còn thiên khai có sẵn từ lúc chia, nên hai trường hợp không nhầm lẫn với nhau.
Trừ dần quân chờ khỏi 81 quân còn kín
Ngọc ngồi bàn Bài chắn TIP88 và chờ ù rộng với quân lẻ cửu sách, tức 11 quân cửu có thể ù. Sau vài lượt, hai quân cửu bị đánh ra, nên chỉ còn 9 quân ù trong 79 quân còn kín. Xác suất gặp quân ù trong 6 lần bốc giảm từ 59,6% xuống 52,8%. Nếu Ngọc chờ bạch thủ và hai trong ba quân giống hệt lộ ra, chỉ còn 1 quân ù và xác suất rơi xuống 7,6%. Đó là lúc nên cân nhắc đổi kiểu chờ. Ván Bài chắn TIP88 tiền thật cần người chơi đủ 18 tuổi, và mức một điểm phải nhỏ đến độ thua cả buổi vẫn không động đến tiền sinh hoạt.
